56. TERUGKOMEN

Augustus 2017

 Met dit werkwoord worden zó regelmatig fouten gemaakt dat het nuttig lijkt eens na te gaan waar dat precies aan ligt. Welnu,  met het letterlijke begrip “terugkomen” is niets aan de hand.

“Wij zijn gisteren  teruggekomen van vakantie”, daar is niets mis mee. Met het figuurlijke begrip, “terugkomen op” en “terugkomen van” gaat het echter in de krant regelmatig mis. Er staat dan “op” terwijl het “van” moet zijn, of net andersom. Laten we eens kijken hoe het in elkaar zit.

Terugkomen op: Van Dale (2015) geeft als betekenis 1) zich weer gaan bezighouden met, 2) weer gaan spreken over, en 3) weer voor de dag komen met. Het kan ook betekenen dat men een verandering wil aanbrengen  in een eerder gedane verklaring:  terugkomen op zijn verklaring. Renkema spreekt in zijn Schrijfwijzer  (2002) over een heroverweging, een herziening: “Hij is teruggekomen op zijn besluit en wil dat er nog enkele wijzigingen worden aangebracht.”

Terugkomen van: Van Dale zegt: ervan afzien, het laten varen (plan, besluit). Ook Renkema zegt duidelijk dat het “ergens van afzien” betekent. Zijn voorbeeld is: “Hij is teruggekomen van zijn besluit en wil nu toch met ons mee.”

De vraag is nu nog, of er in de loop der jaren een verandering in betekenis is gekomen. Daartoe ging ik te rade bij de eerste Van Dale, uit 1872. Daar staat bij  terugkomen op: “nog eens spreken of schrijven over”, en bij terugkomen van: “intrekken (van een besluit), geen gevolg geven (aan een voornemen)”.

De betekenis van beide begrippen is dus in ruim 140 jaar niet veranderd. Laten we dat zo houden, dan hoef ik op dit onderwerp niet terug te komen.

 

 

Frans Lisman
(franslisman@gmail.com)    

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.