50. BEWAARHEID

Februari 2017

Een moeilijk woord, dat in de spreektaal maar weinig wordt gebruikt, en dan ook nog regelmatig verkeerd. Het lijkt op een zelfstandig naamwoord, en velen menen dat het dezelfde betekenis heeft als waarheid. Het is echter het voltooid deelwoord van het werkwoord bewaarheiden. Dat staat al sinds de eerste druk (1872) in Van Dale, en het betekent als waar aantonen, staven, bevestigen. Als voorbeeld geeft Van Dale: “de verwachting werd ten volle bewaarheid.” Als we het actief formuleren, met “hij” als onderwerp, kunnen we zeggen:
“hij bewaarheidde de verwachting ten volle.” Het is dus een overgankelijk werkwoord waar een onderwerp en een lijdend voorwerp bijhoren.
Zoals gezegd is het werkwoord bewaarheiden nu niet direct een woord dat ons allemaal gemakkelijk in de mond ligt. In de krant komen we het van tijd tot tijd tegen, en daar bewijst de redactie haar lezerspubliek niet bepaald een dienst mee, durf ik te stellen. De vraag wie er nu wat bewaarheidt, wordt lang niet altijd beantwoord.
Ik eindig met een paar zinnen die ik de afgelopen jaren in de krant tegenkwam.
- Volgend jaar gloort het herstel. Dat is al vaker beloofd en niet bewaarheid.
- De waarschuwingen uit 2000 blijken vrijwel geheel bewaarheid.
- Of de prognoses van de gemeente volledig worden bewaarheid moet worden afgewacht.
- Het gevreesde zware verzet van de Republikeinse Garde bij Bagdad was nog niet bewaarheid.
Ik zou zeggen: laten we maar kiezen voor een van de synoniemen van Van Dale.


Frans Lisman


En dit was al weer het vijftigste stukje sinds januari 2013. Ik ben van plan nog een paar jaar door te gaan…..

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.