60. DUITS

December 2017

 

In 1932 werd het Genootschap Onze Taal opgericht, met als doelstelling het Nederlands te zuiveren van allerlei Duitse woorden die er sinds de Eerste Wereldoorlog waren ingeslopen. Nu, 85 jaar later, zijn wij niet meer zo krampachtig. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner en er zijn veel Duitse woorden die wij allemaal regelmatig gebruiken en die we officieel germanismen noemen.

Evenzo hebben wij veel Franse en Engelse woorden overgenomen, die wij gallicismen en anglicismen noemen. Het Frans was van 1795 tot 1815 de taal van onze overheersers en het Engels is voor ons al vele jaren de meest gangbare internationale taal.

In Onze Taal van 2010 nr 1 werd een lijst opgenomen van Duitse woorden die de lezers regelmatig gebruiken. Ik maakte daarvan de volgende samenvatting en voegde er zelf de laatste drie aan toe:

Fingerspitzengefühl, überhaupt, sowieso, aha-erlebnis, ins Blaue hinein, unheimisch, rücksichtslos, schnitzel, an sich, gefundenes Fressen, im Frage, heikel, schwung, schnabbel, hetze, ramsch.

Ik heb deze woorden opgeschreven zoals ze in Van Dale staan, en die schrijfwijze is lang niet altijd gelijk aan de Duitse. Zo worden in het Duits zelfstandige naamwoorden altijd met hoofdletters geschreven, maar wij doen dat met Duitse woorden lang niet altijd. Ook gebruiken we het Duits soms verkeerd: we zeggen unheimisch, maar we bedoelen unheimlich. We zeggen im Frage, maar het is in Frage. Als we “een rücksichtsloze man” schrijven hoort de z een s te zijn. Bij de pudding van Dr Oetker is de o met umlaut vervangen door een o met e, maar de uitspraak blijft Utker en niet Oetker. Evenzo kan über als ueber worden geschreven.

Laten we proberen de Duitse taal, voor zover wij die nodig hebben, correct te gebruiken.

 

Frans Lisman
(franslisman@gmail.com)

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.