Monthly Archives: juni 2013

6. HET ER AFBRENGEN

                                                                                                                      Juni 2013

“Ik zei d’r van Jaap, ik zei d’r van Jaap, ik zei d’r van Japie sta stil.”
In dit ouderwetse kinderliedje wordt  het woordje “van” drie keer als een soort stopwoordje gebruikt, het heeft geen enkele betekenis. Ik ga in dit stukje de strijd aanbinden met dat woordje “van”, dat veel te vaak ten onrechte wordt gebruikt: “En toen ik verder vroeg, zei hij van…”. Ik beperk me tot het foutieve gebruik van “van” in uitdrukkingen.
Laten we beginnen met de uitdrukking in de kop. Op 1 april 2009 verscheen er een paginagrote advertentie in de kranten waarin TNT Post alle nieuwkomers op de vrije postmarkt veel succes toewenst. De laatste zin van die advertentie luidde: “Nu maar eens zien of onze concurrentie het er zonder kleerscheuren vanaf brengt.”
De uitdrukking is: “het er (goed, slecht, zonder kleerscheuren, enz.) afbrengen”. In plaats van “vanaf brengt”  had er dus  “afbrengt”  moeten staan.  Het is misschien aardig om te weten dat de uitdrukking al vanaf de eerste druk in Van Dale staat (1872).
Ook in de uitdrukking “er (goed, levend, bekaaid, enz.) afkomen” hoort “van” niet thuis. Net als bij “het er afbrengen” is hier sprake van een eindresultaat, een statische situatie.
Het wordt anders als zich een dynamische situatie voordoet, een beweging die, letterlijk of figuurlijk, tot een verwijdering leidt. Het woordje “van” heeft dan een duidelijke functie. Ik geef drie voorbeelden:
- iemand van iets (een plan, idee) afbrengen,
- van iemand (een lastig persoon) afkomen,
- van iets (een kwaal, een gevoel) afkomen.
Ik stop, de lezers zijn weer even van mij af.

Ik hoor dat sommigen moeite hebben om mijn website te vinden. Er zijn inderdaad ook websites met “talisman”, en dat lijkt nu eenmaal sterk op taalisman. Handel als volgt: klik op internet en tik helemaal bovenin achter http: ”www.taalisman.nl”. Iets verder rechts ziet u 4 tekentjes, klik op het pijltje dat naar rechts wijst. U krijgt dan mijn laatste stukje te zien.
Klik dan op Contact, vul uw naam en e-mailadres in, en klik op Verzenden. U krijgt dan de volgende maand automatisch een e-mailtje waarmee u het volgende stukje kunt openen.
Succes!

Frans Lisman

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.