Monthly Archives: februari 2014

14. JUSTITIE EN RECHTSSTAAT

Februari 2014

Jaren geleden, in 2006, schreef ik een stukje over het begrip justitie (zie Antrekoo en kipfilee, blz. 52). Omdat de toen door mij gesignaleerde fouten zich maar blijven opstapelen, vraag ik er nogmaals aandacht voor.
Sinds 2011 hebben wij een Ministerie van Veiligheid en Justitie. De politie werd daarmee weggehaald bij Binnenlandse Zaken en samengevoegd met Justitie, dat altijd al bestond uit de staande magistratuur (het openbaar ministerie, het OM) en de zittende magistratuur (de rechterlijke macht, met 11 rechtbanken, 4 gerechtshoven en de Hoge Raad).
De eerste fout is, dat in de krant steeds maar wordt geschreven over Justitie, wanneer men een deel daarvan, namelijk het OM, bedoelt. Het OM spoort met behulp van de politie strafbare feiten op en legt deze ter beslissing aan de rechter voor. Fout is dus: “Justitie heeft besloten tot dagvaarding van x over te gaan” en: “Justitie is van oordeel dat de opgelegde straf te laag is”. Helaas doet het ministerie geen enkele poging tot correctie.
De tweede fout is, dat veel woorden met “recht” vaak verkeerd worden geschreven, ook door juristen die beter zouden moeten weten.
Ik geef hieronder 6 groepen, waarbij ik vet aangeef wat men vaak fout schrijft.
1. recht               bank, -matig, -spraak, -spreken, enz.
2. rechts            -bevoegd, -bewustzijn, -bijstand, -college, -feit, -gang, -geding, -geldig, -geleerd, -gelijkheid, -geschil, -gevoel,  -gevolg, -grond, -handeling, -middel, -opvatting, -opvolger, -orde, -persoon, -pleging, -regel, -staat, -statelijk, -stelsel, -subject, -systeem, -taal, -verkeer, -vervolging, -vor- -dering, -vraag, -wetenschap, -zaak, -zekerheid, -zitting, enz.
3. gerechts        -deurwaarder, -dienaar, -hof, enz.
4. rechtelijk       arbeids-, auteurs-, familie-, privaat-, publiek-, tucht-, straf-, staats-, enz.
5. rechterlijk      bij r. vonnis, een r. –e uitspraak, dwaling, de r. –e macht, enz.
6. gerechtelijk   een g. onderzoek, verhoor, de g. –e politie, enz.
Tenslotte is het ietwat bespottelijk dat vrouwelijke rechters bij de gerechtshoven en de Hoge Raad met “raadsheer” worden aangeduid. Het in 2011 door Gaby Crince le Roy voorgestelde “raadsdame” zou hier een passende oplossing zijn.

 

Er meldde zich al weer een aantal nieuwe abonnees op mijn website www.taalisman.nl. Mooi!
Zaterdag 22 februari om 18.15 uur treed ik met Harm Edens op in “Gelderse Koppen” van TV Gelderland. Uiteraard praten we over taal. Het is daarna ook op “Uitzending gemist” te zien.

Frans Lisman

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.