Monthly Archives: mei 2015

29. GEDING OF GEDRANG?

Mei 2015

Dit zijn twee woorden die steeds vaker door elkaar worden gehaald,  zowel in de schrijf- als in de spreektaal.  Eerst maar eens een verklaring van de beide begrippen.
Een geding is een geschil dat bij de rechter is aangebracht. Men spreekt ook wel over een rechtsgeding, rechtszaak, procedure, proces. Zo kan een partij in een rechtszaak een brief,
foto of ander voorwerp “in het geding brengen”. Hij overhandigt dat dan aan de rechter en hoopt daarmee zijn eigen positie sterker te maken.  Als het een spoedeisende kwestie betreft, spreken we van een “kort geding”.  Naast deze uitleg in juridische zin is er ook een ruimere betekenis. Als iets in het geding is, is het een voorwerp van bespreking of gedachtewisseling.
Gedrang is iets heel anders. Het gaat daarbij om een menigte mensen die zich al of niet voortbeweegt maar daarbij tegen elkaar aandringt. Als iemand in het gedrang komt, betekent dat dat hij in een benarde toestand, in grote verlegenheid, komt. Maar ook een voornemen, een bepaalde ontwikkeling, of de kwaliteit van iets kan in het gedrang komen. Er is bij gedrang dus altijd sprake van beweging, van dynamiek, in een ongewenste richting.
Wat gaat er nu in de praktijk fout?  Dat we heel vaak lezen dat iets in het geding komt, terwijl bedoeld is dat het in het gedrang komt. Twee van de vele voorbeelden uit de krant: “De minister van Defensie vreest dat door de besparingen de veiligheid in het geding komt.”  En: “De opleidingscapaciteit zou in het geding kunnen raken.” De begrippen kunnen ook in combinatie voorkomen: iets dat in het geding is, kan in het gedrang komen.
Ik denk dat er een heel eenvoudige oplossing is. Laten we altijd  gebruiken “in het geding zijn” (statisch) en “in het gedrang komen” (dynamisch).
De kwaliteit van ons taalgebruik is in het geding: die komt dan niet meer in het gedrang!

 

Mijn websitemanager Martijn Rothuizen (info@studioeigenzin.nl) heeft ervoor gezorgd dat alle abonnees vorige maand weer het éénregelige berichtje ontvingen dat er weer een stukje op www.taalisman.nl was verschenen. 

Voor nieuwe abonnees heeft hij bij Contact mijn e-mailadres, franslisman@gmail.com, opgenomen. Tot mijn spijt was ik genoodzaakt om per 1 mei een nieuw e-mailadres te nemen en  f.lisman@worldonline.nl  na 20 jaar te vervangen.  

Frans Lisman

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.