Monthly Archives: juni 2015

30. IMPACT

Juni 2015       

Een Engels woord dat we al enkele jaren steeds vaker horen en lezen, is impact. In het NOS-journaal van 18 juli 2012 hoorde ik het voor het eerst door Sacha de Boer met een Hollandse a  uitspreken. Het woord komt, zoals zovele, uit het Latijn, van het werkwoord impingo impegi impactum impingere: tegen iets aan slaan, (iemand) iets opdringen, ergens heendrijven. Het Engels maakt verschil tussen to ímpact (botsen) en to impáct (stevig aandrukken). Van Dale noemt alleen ímpact (sinds 1995) met als verklaring: kracht die van iets uitgaat, invloed, inwerking, draagwijdte.
In 2009 verscheen het boekje “Funshoppen in het Nederlands”, met als ondertitel “Woordenlijst moeilijk Engels”, bedoeld als hulpmiddel voor diegenen die hun taalgebruik minder willen laten beheersen door Engelse leenwoorden. Een volstrekt onnodige uitgave, want als een Engels woord onze taal binnensluipt en vervolgens algemeen wordt gebruikt (zoals ímpact), wordt dat echt niet teruggedrongen door een boekje waarin staat welk Nederlands woord men beter had kunnen gebruiken.
Het woord impact is bij ons algemeen ingeburgerd en het wordt in alle lagen van de bevolking  gebruikt. In de spreektaal, zoals televisie en radio ons laten zien en horen, maar ook in de schrijftaal (kranten e.d.).  Het kan een feitelijk gebeuren betreffen zoals een natuurramp of een overval, maar ook een bepaalde ontwikkeling, waarbij de spreker aangeeft dat die op hem of anderen impact heeft. Dat “Funshoppen” dan aangeeft dat men invloed, uitwerking, draagwijdte, inwerking of weerslag had moeten zeggen, doet enigszins ridicuul aan.
Pact (verdrag) en compact (dicht opeengedrongen) spreken we met een Hollandse a uit, en impact kan hier dus mooi bij aansluiten. Ten slotte: weet u hoe in Duiven de straat heet die  tussen Effect en Innovatie ligt? Juist ja: Impact!

 

Frans Lisman

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.