Monthly Archives: september 2015

33. EEN HULPMIDDEL VOOR U

September 2015

De vorige keer gaf ik aan welke plaats het woordje “u” in de reeks persoonlijke voornaamwoorden inneemt. Ik stelde dat het de laatste jaren steeds meer in de  tweede persoon (jij hebt/bent, u hebt/bent) dan in de derde persoon (hij heeft/is, u heeft/is) wordt gebruikt. Ik legde ook uit waarom “u hebt zich vergist” fout is: “hebt” hoort bij de tweede persoon, en “zich” bij de derde. Dus:  “u hebt u vergist”, of: “u heeft zich vergist”.
Ik reik u in dit stukje een hulpmiddel aan om de gebiedende wijs met “u” als onderwerp in het vervolg foutloos te schrijven: wanneer schrijf je alléén de werkwoordsstam en wanneer komt er een t bij? U zult het in geen enkel taalboek zo volledig en toch zo compact aantreffen.
Wat is de werkwoordsstam? Dat is, heel eenvoudig gesteld,  de ik-vorm van een werkwoord.
Van de werkwoorden houden, doen, spelen, heffen en geven is de stam dus: (ik) houd, doe, speel, hef, geef. 

Voor u-enkelvoud en u-meervoud is de schrijfwijze van de gebiedende wijs-vorm van het werkwoord gelijk. Mijn hulpmiddel luidt als volgt:
1. Gebruik alléén de stam:
- als “u” ontbreekt (houd rekening met ons; loop even mee);
- als “u” gelijk is aan “uzelf” (meld u aan, was u goed, geef u op, vergis u niet);
2. Gebruik de stam plus t:
- als “u” niet gelijk is aan “uzelf” (houdt u rekening met ons; loopt u even mee);
- bij 2x “u” (meldt u u aan, wast u u goed, geeft u u op);
- bij “u zich” (meldt u zich aan, wast u zich goed, geeft u zich op, vergist u zich niet).

Misschien deze keer het stukje eens kopiëren en in uw schrijfmap leggen?……

 

Frans Lisman

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.