Monthly Archives: juni 2016

42. HET TIJ KEERT

Juni 2016

Over dit onderwerp heb ik in 2007 al eens geschreven (zie Antrekoo en Kipfilee blz. 68) en er toen mijn verbazing over uitgesproken dat de uitdrukking niet in Van Dale (2005) was opgenomen. Ook in de jongste Van Dale (2015) is dat niet het geval, hoewel ik de redactie dat wel had geadviseerd.
De letterlijke betekenis van “het tij keert” is de fase waarin, telkens na ongeveer zes uur, de getijden eb en vloed elkaar afwisselen. Het tij is altijd onderwerp, het keert zichzelf. Het tij kan geen lijdend voorwerp zijn, men kan het tij niet keren, want geen mens kan invloed uitoefenen op de wisseling van eb en vloed. Pogingen om het tij te keren zijn dus per definitie tot mislukken gedoemd. Toch lezen we bijna elke week in de krant dat er weer iemand, vaak een politicus, een poging gaat doen. Zo meldt dagblad De Gelderlander op 4 mei 2016 in een vette kop: “Shell moet snel tij keren”.
Een nieuwe ontwikkeling deed zich vorig jaar voor. Staatssecretaris Wiebes had een belas-tingdeal met koffiereus Starbucks gesloten, maar volgens bronnen in Brussel was die deal illegaal. Wiebes bleef de deal verdedigen. De Gelderlander (17.10.2015) vervolgde: “Maar het tij keert zich tegen hem”.
Tot nu toe ging het om (altijd vergeefse) pogingen om het tij (van eb naar vloed, of omgekeerd) te keren, maar nu wordt zelfs gesteld dat het tij een heel andere richting kan uitgaan, en dat het zich tegen iemand kan keren.
Jammer dat we onze taal zo zien verloederen.

 

Frans Lisman

 

In stukje nr. 40 is tot mijn spijt een fout geslopen, waarop ik door twee attente lezers werd gewezen. “Houdt u” moet zijn “Houd u”. In stukje nr. 33, “Een hulpmiddel voor u”, staat correct dat men, als “u” gelijk is aan “uzelf”, alléén de stam moet gebruiken. Dat had hier dus ook gemoeten: “Houd u aan de regels”.

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.