4. TAAL EN MANIEREN

April 2013

Het taalgebruik is in ons land al een aantal jaren onderhevig aan verruwing en vervlakking. In dit stukje wil ik daarvan een paar voorbeelden noemen.
Het eerste betreft vloeken. Tot enkele jaren geleden was het onbestaanbaar dat  in de krant een vloek zou voorkomen, maar dat is al geen uitzondering meer. In 2008 verscheen er zelfs een boek met in de titel twee volledig uitgeschreven vloeken. De schrijver, Dimitri Verhulst, won met dat boek in 2009 zelfs de belangrijke Libris literatuurprijs.
Een ander voorbeeld is de manier waarop wij elkaar aanspreken. Vroeger leerden we dat je tegen kinderen “jij” zei, en tegen volwassenen “u”. Het gebruik van “u” neemt de laatste jaren sterk af. Wat ik regelmatig meemaak is, dat men tegen één vreemde volwassene nog wel “u” zegt, maar een groep vreemde volwassenen met “jullie” aanspreekt. Fout, want “jullie” is het meervoud van “jij”, en het meervoud van “u” is toch echt óók “u”. En hoe groeten we elkaar? Vroeger was dat het vriendelijke “dag” en “goedendag” (en evenzo goedemorgen, goedemiddag en goedenavond), maar nu lijkt het wel of alleen nog maar “hallo” bestaat.
Een derde voorbeeld is het toenemend gebruik van seksuele schuttingwoorden. Het begon een aantal jaren geleden met de beschrijving van een bepaald type Marokkanen, maar heden ten dage worden bijna alle seksuele termen probleemloos uitgesproken en in de krant vermeld. Beneden alle peil is de platvloerse terminologie die in regionale bladen in contactadvertenties wordt gebruikt en  steeds kwalijker vormen aanneemt.
Ten slotte: vroeger was “bedankt” ongemanierd, je zei “dank u (wel)” en “dank je (wel)”.  Maar we moeten wél met onze tijd meegaan, het is allang volkomen geaccepteerd. Iedere dag horen of lezen we: “bedankt voor het kijken”, “bedankt voor uw bijdrage”, “bedankt voor je hulp”, en toen de Koningin vorig jaar op Koninginnedag het Nederlandse volk bedankte voor het meeleven met prins Friso zei ze ook “bedankt”.
Dank voor uw aandacht en tot volgende maand.

 

U begrijpt waarom ik dit stukje nú plaats: over een paar weken is “Koninginnedag” een begrip uit het verleden. Maar het komt misschien over een jaar of dertig, met Koningin Amalia, weer terug.
Tot 1 maart waren er op mijn website 1174 kijkers en in maart kwamen er 675 bij, het gaat al een beetje groeien.

Frans Lisman

 

 

Antrekoo en kipfilee
Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.