62. VERANTWOORDELIJKHEID (2)

Februari 2018

De vorige maand legde ik uit wat het begrip verantwoordelijkheid inhoudt en welke begrippen daarmee samenhangen: handelen (doen of nalaten), verantwoording (ook wel rekenschap genoemd), en aansprakelijkheid. Nu behandel ik de uitdrukking “verantwoordelijkheid nemen”, die vooral in de politiek veel wordt gebruikt, maar in feite  om verschillende redenen een holle frase is.
Ten eerste wordt niet aangegeven waarvóór de “nemer” verantwoordelijk is. Ten tweede staat er niet bij welk gedrag men van de nemer verwacht en wat die zelf van plan is. Ten derde
suggereert “nemen” ten onrechte dat de nemer die verantwoordelijkheid nog niet heeft.
Nóg vager wordt het, als degeen die “verantwoordelijkheid moet nemen” niet een natuurlijk persoon is, maar bijvoorbeeld de staat of een politieke partij, en er geen nadere verklaring wordt gegeven.
Ik geef nu een paar voorbeelden uit persartikelen in de afgelopen jaren, waaruit blijkt hoe het begrip in de praktijk wordt gebruikt. Zij worden alle gekenmerkt door een of meer van de hierboven genoemde bezwaren.
- GroenLinks deed in het Lenteakkoord wat SP en PvdA niet aandurfden: verantwoordelijkheid nemen.
- Van Haersma Buma wil dat het CDA verantwoordelijkheid neemt. Hij zei ook: “De Tweede Kamer is de plek waar ik mijn verantwoordelijkheid voor het CDA wil nemen.”
- Topeconomen over de financiële crisis: “We moeten onze problemen niet toeschrijven aan ongrijpbare, uit het buitenland komende krachten. Laten we in plaats hiervan onze eigen verantwoordelijkheid nemen.”
Tijd om er eentje te nemen?

Frans Lisman
(franslisman@gmail.com)

Antrekoo en kipfilee
Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.