2. CONFRONTEREN EN KWINTESSENS

                                                                                                                     Februari 2013

Hieronder staat mijn tweede stukje. Veel dank voor al het positieve commentaar dat ik mocht ontvangen! De prachtige website is gemaakt door Martijn Rothuizen van Studio Eigenzin, zijn e-mailadres is info@studioeigenzin.nl. De naam ervan heb ik van cabaretière Sophie van Hoytema, die in juni 2010 bij de presentatie van mijn boek een lied met die naam zong.

 

Eind 2011 verscheen het rapport-Deetman, over seksuele misstanden in de rooms-katholieke kerk. Als ik de kwintessens van het afkeurenswaardige gedrag van rooms-katholieke geestelijken op een “talige” manier zou moeten weergeven, zou ik dat doen in termen van beddengoed: “Stil sloop de deken heen; zijn kussen was te laken.” En, in die terminologie blijvend, het Vaticaan veroorzaakte grote opschudding, want het dekte dat gedrag jarenlang toe in plaats van op te treden en de lakens uit te delen. Talloze jongeren werden met dat gedrag geconfronteerd en werden er het slachtoffer van.
Over dat laatste werkwoord, confronteren, wil ik graag iets zeggen. Het grappige is dat iedereen weet wat het betekent en het ook goed gebruikt, maar dat bijna niemand het woord kan herleiden. Welnu, het komt uit het Latijn en het betekent dat iemand “con fronte”, met zijn voorhoofd, tegenover iets of iemand staat. Voorhoofd is frons, en we kennen nog andere woorden die daarvan zijn afgeleid: front, frontaal, en fronsen (je wenkbrauwen of je voorhoofd).
Een ander moeilijk woord, dat iedereen óók goed gebruikt al kennen velen de achtergrond niet, is kwintessens. Ik gebruikte het hierboven in de tweede zin. In de vijfde eeuw voor Christus had de Griek Empedocles uitgevonden dat de stoffelijke wereld is opgebouwd uit vier hoofdstoffen, namelijk aarde, water, vuur en lucht. Een eeuw later heeft Aristoteles hieraan een vijfde toegevoegd, namelijk de ether, het uitspansel. Toen de Romeinen de Grieken gingen overheersen, vanaf de tweede eeuw voor Christus, namen zij heel veel van de Griekse filosofen over, en zij noemden de toevoeging van Aristoteles quinta essentia, het vijfde element, dat als het voornaamste werd gezien.
Er zijn heel wat moeilijke woorden die we minder goed beheersen dan deze twee…..

Frans Lisman

Antrekoo en kipfilee
Antrekoo en kipfilee

Antrekoo en kipfilee is te bestellen bij boekhandel Jansen & de Feijter in Velp,
tel. 026 – 3628959, voor
€ 12,50 excl. verzendkosten, of € 10,- voor een e-reader.